Bengu
New member
Bazen kültür meselesidir.
Bazen de insanın “Ben kimim?” sorusuna verdiği cevaplardan biridir.
Rusya’da Başka Hangi Dinler Var?
Rusya’nın dini haritasında Ortodoksluk ve İslam dışında Yahudilik ve Budizm de önemli tarihsel köklere sahiptir.
Rusya’daki Yahudi topluluklarının özellikle Moskova ve St. Petersburg gibi büyük şehirlerde tarihsel bir varlığı bulunuyor.
Budizm ise özellikle Buryatya, Kalmıkya ve Tuva gibi bölgelerde güçlü kültürel bağlara sahip.
Burada çok hoş bir coğrafi paradoks ortaya çıkıyor.
Rusya’nın haritasına bakıyorsunuz: Avrupa’dan Pasifik’e kadar uzanıyor.
Dini haritasına bakıyorsunuz: Ortodoks kiliseleri, camiler, sinagoglar ve Budist tapınakları aynı ülkenin farklı bölgelerinde karşınıza çıkıyor.
Sanki ülke “tek din seçmem gerekiyor” demek yerine “Ben menü şeklinde geldim” demiş.
Rusya yasaları Hristiyanlık, İslam, Yahudilik ve Budizm'i ülkenin dört “geleneksel” dini olarak tanıyor ve Rus Ortodoks Hristiyanlığının Rusya tarihindeki özel rolünü ayrıca vurguluyor. Anayasal çerçeve ise Rusya’yı laik bir devlet olarak tanımlıyor ve din veya inançsızlık konusunda özgürlük ilkelerini güvence altına alıyor.
Peki Rusların Hepsi Gerçekten Dindar mı?
İşte burada istatistiklerin bize söyleyebileceğinden daha ilginç bir konu başlıyor.
Bir kişinin “Ortodoks” demesi onun kiliseye her hafta gittiğini göstermez.
Aynı şekilde “dinsizim” diyen bir kişinin hiçbir kültürel veya manevi bağının olmadığı sonucuna da varamayız.
Pew Research Center’ın Rusya araştırmalarında yaş grupları arasında da farklılıklar görülmüştü. 2008 verilerine göre 70 yaş ve üzerindeki Rusların yüzde 82’si kendisini Ortodoks Hristiyan olarak tanımlarken 16-29 yaş grubunda bu oran yüzde 62 idi. Gençlerde Ortodoksluk dışındaki dini kimliklerin oranı da daha yüksekti.
Bu bize önemli bir şey söylüyor:
Din, kuşaktan kuşağa aynı biçimde aktarılmıyor.
Bir büyükanne için Ortodoksluk hayatının merkezinde olabilir. Torunu içinse bu daha çok aile geçmişinin bir parçası olabilir.
Başka bir torun ise gerçekten dindar olabilir.
Bir diğeri ateist olabilir.
Bir diğeri “Ben hiçbir şeyi tam bilmiyorum ama Noel dekorasyonunu seviyorum” diyebilir.
İnsanların inanç dünyası böyle karmaşık.
Rusya’da Ateizm ve Dinsizlik de Önemli Bir Gerçek
Rusya’nın dini yapısını konuşurken ateistleri ve dini bağlılığı olmayan insanları yok saymak büyük hata olur.
Sovyet geçmişi nedeniyle seküler ve ateist düşüncenin toplumda önemli bir tarihsel zemini bulunuyor.
Bugün de kendisini herhangi bir dine bağlı hissetmeyen Ruslar var.
Üstelik dinsizlik de kendi içinde homojen değil.
Bir kişi Tanrı'ya inanmadığı halde Ortodoks kültürünü benimseyebilir.
Başka biri dini tamamen gereksiz bulabilir.
Bir başkası “Dini konular hakkında emin değilim” diyebilir.
Dolayısıyla “dinsiz” kelimesi de tek tip bir insan portresi çizmez.
Bu noktada şu soru oldukça düşündürücü:
İnsan bir dine inanmadan o dinin kültürüne ait olabilir mi?
Bence olabilir.
Çünkü kültür ile inanç her zaman birebir aynı şey değildir.
Bir insanın ailesinden öğrendiği bayramlar, cenaze gelenekleri, yemekler, semboller veya mimari miras, kişinin kişisel inancından daha uzun süre yaşayabilir.
Rus Ortodoks Kilisesi ile Rus Kimliği Aynı Şey mi?
Hayır.
Fakat aralarında güçlü bir tarihsel ve kültürel ilişki var.
Rus Ortodoks Kilisesi, Rusya'nın tarihsel kimliğinde önemli bir yere sahip. Bununla birlikte Rusya’da yaşayan herkesin Ortodoks olması gerekmiyor ve Ortodoks kimliği de herkes tarafından aynı yoğunlukta yaşanmıyor.
Burada milliyet, etnik kimlik ve dini kimliği birbirinden ayırmak gerekiyor.
Bir Rus vatandaşı Müslüman olabilir.
Bir Rus vatandaşı Yahudi olabilir.
Bir Rus vatandaşı Budist olabilir.
Bir Rus vatandaşı ateist olabilir.
Hatta kişi kendisini herhangi bir dini kategoriyle tanımlamak istemeyebilir.
Zaten modern toplumları ilginç yapan şey de bu.
Kimlikler artık tek çekmeceli dolaplar değil.
Bir insan aynı anda Rus, Tatar, Müslüman, mühendis, anne, caz müziği hayranı ve kötü kahve yapan bir insan olabilir.
Bunların hiçbirinin diğerini otomatik olarak iptal etmesi gerekmez.
Günlük Hayatta Din Nasıl Karşımıza Çıkıyor?
Din bazen ibadet yerlerinde görünür.
Bazen evde.
Bazen mezarlıkta.
Bazen bir düğünde.
Bazen bir aile sohbetinde.
Bazen de sadece bir sembol olarak.
Rusya’da Ortodoks ikonalarının ailelerde bulunması, dini bayramların kutlanması veya kiliselerin kültürel mekanlar olarak ziyaret edilmesi, dini kimliğin gündelik hayattaki görünümlerinden bazıları olabilir.
Aynı şekilde Müslüman topluluklarda cami, Ramazan, Kurban Bayramı ve aile merkezli dini gelenekler önemli olabilir.
Budist bölgelerde ise Budist gelenekler yerel kültürle iç içe geçebilir.
Bu nedenle “Ruslar hangi dine sahip?” sorusunun daha derin versiyonu aslında şudur:
Rusya'da insanlar dini nasıl yaşıyor?
Bu soru çok daha ilginç.
Çünkü cevabı kiliseden camiye, aile masasından üniversite kampüsüne kadar uzanıyor.
Sonuç: Rusya’nın Dini Tek Cümleye Sığmaz
Rusya’nın en yaygın dini kimliği Rus Ortodoks Hristiyanlığıdır. Bunun yanında ülkede milyonlarca Müslüman bulunur; Yahudilik ve Budizm tarihsel açıdan önemli topluluklara sahiptir. Protestanlar, Katolikler ve çeşitli başka dini topluluklar da vardır. Ayrıca kendisini herhangi bir dine bağlı görmeyen geniş bir kesim bulunmaktadır.
Rusya’nın anayasası laiklik ve din özgürlüğü ilkelerini tanırken ülkenin yasaları Ortodoks Hristiyanlığının tarihsel rolünü ve Hristiyanlık, İslam, Yahudilik ve Budizm’in “geleneksel” dinler olarak konumunu ayrıca vurguluyor.
Dolayısıyla Rusya için en doğru tanım “Ortodoks bir ülke” demekten biraz daha geniştir.
Belki de şöyle söylemek daha doğru:
Rusya, Ortodoks geleneğin güçlü olduğu ama aynı zamanda Müslüman, Budist, Yahudi, diğer Hristiyan toplulukları ve dinsiz insanların birlikte bulunduğu çok katmanlı bir toplumdur.
Ve işin en güzel tarafı şu:
Bir ülkenin dini yapısını öğrenmek yalnızca “Yüzde kaçı hangi dine inanıyor?” sorusunun cevabını bulmak değildir.
Asıl mesele, insanların neden inandığını, neden inanmadığını, ailelerinden ne aldığını ve kendi hayatlarında neyi değiştirdiğini anlamaktır.
Çünkü istatistik bize “yüzde 72” diyebilir.
Ama o yüzde 72’nin içinde birbirinden tamamen farklı milyonlarca insan vardır.
Kimi sabah kiliseye gider.
Kimi sadece büyükannesinin ikonunu saklar.
Kimi camide ibadet eder.
Kimi Budist bir geleneğin içinde büyür.
Kimi Tanrı’ya inanmaz.
Kimi ise bütün bu sorular karşısında omuzlarını silkip “Ben önce kahvemi içeyim, sonra metafiziği konuşuruz” diyebilir.
Belki de insanları anlamanın en sağlıklı yolu budur:
Önce kategoriyi görmek, sonra kategorinin içindeki insanı unutmamak.
Kaynakları Metin İçinde Görünür Kıl
Girişte Forum Etkileşimini Güçlendir
Bazen de insanın “Ben kimim?” sorusuna verdiği cevaplardan biridir.
Rusya’da Başka Hangi Dinler Var?
Rusya’nın dini haritasında Ortodoksluk ve İslam dışında Yahudilik ve Budizm de önemli tarihsel köklere sahiptir.
Rusya’daki Yahudi topluluklarının özellikle Moskova ve St. Petersburg gibi büyük şehirlerde tarihsel bir varlığı bulunuyor.
Budizm ise özellikle Buryatya, Kalmıkya ve Tuva gibi bölgelerde güçlü kültürel bağlara sahip.
Burada çok hoş bir coğrafi paradoks ortaya çıkıyor.
Rusya’nın haritasına bakıyorsunuz: Avrupa’dan Pasifik’e kadar uzanıyor.
Dini haritasına bakıyorsunuz: Ortodoks kiliseleri, camiler, sinagoglar ve Budist tapınakları aynı ülkenin farklı bölgelerinde karşınıza çıkıyor.
Sanki ülke “tek din seçmem gerekiyor” demek yerine “Ben menü şeklinde geldim” demiş.
Rusya yasaları Hristiyanlık, İslam, Yahudilik ve Budizm'i ülkenin dört “geleneksel” dini olarak tanıyor ve Rus Ortodoks Hristiyanlığının Rusya tarihindeki özel rolünü ayrıca vurguluyor. Anayasal çerçeve ise Rusya’yı laik bir devlet olarak tanımlıyor ve din veya inançsızlık konusunda özgürlük ilkelerini güvence altına alıyor.
Peki Rusların Hepsi Gerçekten Dindar mı?
İşte burada istatistiklerin bize söyleyebileceğinden daha ilginç bir konu başlıyor.
Bir kişinin “Ortodoks” demesi onun kiliseye her hafta gittiğini göstermez.
Aynı şekilde “dinsizim” diyen bir kişinin hiçbir kültürel veya manevi bağının olmadığı sonucuna da varamayız.
Pew Research Center’ın Rusya araştırmalarında yaş grupları arasında da farklılıklar görülmüştü. 2008 verilerine göre 70 yaş ve üzerindeki Rusların yüzde 82’si kendisini Ortodoks Hristiyan olarak tanımlarken 16-29 yaş grubunda bu oran yüzde 62 idi. Gençlerde Ortodoksluk dışındaki dini kimliklerin oranı da daha yüksekti.
Bu bize önemli bir şey söylüyor:
Din, kuşaktan kuşağa aynı biçimde aktarılmıyor.
Bir büyükanne için Ortodoksluk hayatının merkezinde olabilir. Torunu içinse bu daha çok aile geçmişinin bir parçası olabilir.
Başka bir torun ise gerçekten dindar olabilir.
Bir diğeri ateist olabilir.
Bir diğeri “Ben hiçbir şeyi tam bilmiyorum ama Noel dekorasyonunu seviyorum” diyebilir.
İnsanların inanç dünyası böyle karmaşık.
Rusya’da Ateizm ve Dinsizlik de Önemli Bir Gerçek
Rusya’nın dini yapısını konuşurken ateistleri ve dini bağlılığı olmayan insanları yok saymak büyük hata olur.
Sovyet geçmişi nedeniyle seküler ve ateist düşüncenin toplumda önemli bir tarihsel zemini bulunuyor.
Bugün de kendisini herhangi bir dine bağlı hissetmeyen Ruslar var.
Üstelik dinsizlik de kendi içinde homojen değil.
Bir kişi Tanrı'ya inanmadığı halde Ortodoks kültürünü benimseyebilir.
Başka biri dini tamamen gereksiz bulabilir.
Bir başkası “Dini konular hakkında emin değilim” diyebilir.
Dolayısıyla “dinsiz” kelimesi de tek tip bir insan portresi çizmez.
Bu noktada şu soru oldukça düşündürücü:
İnsan bir dine inanmadan o dinin kültürüne ait olabilir mi?
Bence olabilir.
Çünkü kültür ile inanç her zaman birebir aynı şey değildir.
Bir insanın ailesinden öğrendiği bayramlar, cenaze gelenekleri, yemekler, semboller veya mimari miras, kişinin kişisel inancından daha uzun süre yaşayabilir.
Rus Ortodoks Kilisesi ile Rus Kimliği Aynı Şey mi?
Hayır.
Fakat aralarında güçlü bir tarihsel ve kültürel ilişki var.
Rus Ortodoks Kilisesi, Rusya'nın tarihsel kimliğinde önemli bir yere sahip. Bununla birlikte Rusya’da yaşayan herkesin Ortodoks olması gerekmiyor ve Ortodoks kimliği de herkes tarafından aynı yoğunlukta yaşanmıyor.
Burada milliyet, etnik kimlik ve dini kimliği birbirinden ayırmak gerekiyor.
Bir Rus vatandaşı Müslüman olabilir.
Bir Rus vatandaşı Yahudi olabilir.
Bir Rus vatandaşı Budist olabilir.
Bir Rus vatandaşı ateist olabilir.
Hatta kişi kendisini herhangi bir dini kategoriyle tanımlamak istemeyebilir.
Zaten modern toplumları ilginç yapan şey de bu.
Kimlikler artık tek çekmeceli dolaplar değil.
Bir insan aynı anda Rus, Tatar, Müslüman, mühendis, anne, caz müziği hayranı ve kötü kahve yapan bir insan olabilir.
Bunların hiçbirinin diğerini otomatik olarak iptal etmesi gerekmez.
Günlük Hayatta Din Nasıl Karşımıza Çıkıyor?
Din bazen ibadet yerlerinde görünür.
Bazen evde.
Bazen mezarlıkta.
Bazen bir düğünde.
Bazen bir aile sohbetinde.
Bazen de sadece bir sembol olarak.
Rusya’da Ortodoks ikonalarının ailelerde bulunması, dini bayramların kutlanması veya kiliselerin kültürel mekanlar olarak ziyaret edilmesi, dini kimliğin gündelik hayattaki görünümlerinden bazıları olabilir.
Aynı şekilde Müslüman topluluklarda cami, Ramazan, Kurban Bayramı ve aile merkezli dini gelenekler önemli olabilir.
Budist bölgelerde ise Budist gelenekler yerel kültürle iç içe geçebilir.
Bu nedenle “Ruslar hangi dine sahip?” sorusunun daha derin versiyonu aslında şudur:
Rusya'da insanlar dini nasıl yaşıyor?
Bu soru çok daha ilginç.
Çünkü cevabı kiliseden camiye, aile masasından üniversite kampüsüne kadar uzanıyor.
Sonuç: Rusya’nın Dini Tek Cümleye Sığmaz
Rusya’nın en yaygın dini kimliği Rus Ortodoks Hristiyanlığıdır. Bunun yanında ülkede milyonlarca Müslüman bulunur; Yahudilik ve Budizm tarihsel açıdan önemli topluluklara sahiptir. Protestanlar, Katolikler ve çeşitli başka dini topluluklar da vardır. Ayrıca kendisini herhangi bir dine bağlı görmeyen geniş bir kesim bulunmaktadır.
Rusya’nın anayasası laiklik ve din özgürlüğü ilkelerini tanırken ülkenin yasaları Ortodoks Hristiyanlığının tarihsel rolünü ve Hristiyanlık, İslam, Yahudilik ve Budizm’in “geleneksel” dinler olarak konumunu ayrıca vurguluyor.
Dolayısıyla Rusya için en doğru tanım “Ortodoks bir ülke” demekten biraz daha geniştir.
Belki de şöyle söylemek daha doğru:
Rusya, Ortodoks geleneğin güçlü olduğu ama aynı zamanda Müslüman, Budist, Yahudi, diğer Hristiyan toplulukları ve dinsiz insanların birlikte bulunduğu çok katmanlı bir toplumdur.
Ve işin en güzel tarafı şu:
Bir ülkenin dini yapısını öğrenmek yalnızca “Yüzde kaçı hangi dine inanıyor?” sorusunun cevabını bulmak değildir.
Asıl mesele, insanların neden inandığını, neden inanmadığını, ailelerinden ne aldığını ve kendi hayatlarında neyi değiştirdiğini anlamaktır.
Çünkü istatistik bize “yüzde 72” diyebilir.
Ama o yüzde 72’nin içinde birbirinden tamamen farklı milyonlarca insan vardır.
Kimi sabah kiliseye gider.
Kimi sadece büyükannesinin ikonunu saklar.
Kimi camide ibadet eder.
Kimi Budist bir geleneğin içinde büyür.
Kimi Tanrı’ya inanmaz.
Kimi ise bütün bu sorular karşısında omuzlarını silkip “Ben önce kahvemi içeyim, sonra metafiziği konuşuruz” diyebilir.
Belki de insanları anlamanın en sağlıklı yolu budur:
Önce kategoriyi görmek, sonra kategorinin içindeki insanı unutmamak.
Kaynakları Metin İçinde Görünür Kıl
Girişte Forum Etkileşimini Güçlendir